TANIŞIRKEN SORULAN HATALI SORULAR

Birini tanırken sorulmaması gereken sorular vardır. Bunları soruları birey iyi niyetle, veya yaratacağı etkinin farkında olmadan yöneltir. Örneğin;

  • Nerelisin?
  • Burcun nedir?
  • Ne iş yapıyorsun?
  • Evli misin? Çocuğun var mı?
  • Hangi takımlısın?
  • Kime oy vereceksin?

Yukarıdaki sorular insanları yargılayan, sınıflandıran (kategorize eden), kısacası onları dolaylı yoldan “tanımayı” hedefleyen sorulardır. Bu sorular, insanları, soruyu soran bireyin kafasındaki bir şablona yerleştirme amaçlıdır. Yanıltıcılık payları çok yüksektir. Muhatabın kim olduğuyla değil ne olduğuyla ilgilidir. İlk bakışta böyle değilmiş gibi görünen sorularımızı aşağıda inceleyelim…

Nerelisin? Ordu.

  1. Ordulular pek bir sosyete olur. Bunun havasından geçilmez.
  2. Ordunun insanları güvenilirdir. Bu insandan kazık yenmez.

Burcun nedir? Boğa.

  1. Boğa inatçının önde gidenidir. Buna laf anlatılmaz, bununla geçinilmez.
  2. Boğa sadık insandır. Kimseyi aldatmaz, vefalı dosttur.

Ne iş yapıyorsun?

  • Bu soru doğrudan bireyin gelirini ve sosyal statüsünü sormaya denktir.

Evli misin? Çocuğun var mı?

  1. Bu yaşa kadar evlenmediğine göre hala daha adam olamamıştır.
  2. Hala çocuk olmadığına göre kesin bir sorun var veya çocuğa bakacak durumları yok.

Hangi takımlısın? Galatasaray.

  1. Adam gibi adam.
  2. Bundan cacık olmaz.

Kime oy vereceksin? X’e.

  • X’e oy verenler iyidir/kötüdür.

Görüldüğü üzere bu sorular bireyi tanımaya yönelik değil, onu zaten kafada var olan bir kategoriye yerleştirmek içindir. Bireyi tanımak adına içerdiği amaç yok denecek kadar azdır. Bu soruları sorarak hem karşımızdaki hakkında yanlış izlenim edinme riskine girer, hem de istemeden onu gücendirebiliriz. Örneğin karşımızdaki o esnada işsizlikle boğuşuyor olabilir. Veya sorunlu bir evliliği toparlamaya çalışıyor olabilir. Bilemeyiz… Bunların yerine aşağıdaki soruları sormak, daha şahsi oldukları için bireyi tanımamız adına daha faydalı olabilir…

  • Boş vakitlerinde neler yaparsın?
  • En sevdiğin renk nedir? O renk sana ne hissettirir?
  • Tatilde ne tarz yerlere gitmeyi seversin?
  • En son hangi kitabı okudun? Değerlendirir misin?
  • Tiyatroya gider misin?
  • Hangi yemekleri seversin?
  • Yemek yapmayı sever misin?
  • Hobilerin nelerdir?
  • Yeni yapılan binanın mimarisi hakkında ne düşünüyorsun?
  • El becerisi isteyen işleri yapmayı sever misin?

Yukarıdaki sorular genelden ziyade özel sorulardır. Bireyin etiketini değil düşüncelerini ve yaşam tarzını araştırır. Birey toplumdan düşünceleri ve yaşam tarzı ile ayrılarak kendisi olur. Bu yüzden yukarıdakilere benzer sorular sormak tanıma amacına daha iyi hizmet edecektir. Elbette iki örnek soru kategorisi de çoğaltılabilir. Önemli olan tanışıyor olduğumuz bireyin ne olduğuyla değil kim olduğuyla ilgilenmektir.

Yazan: R.Umut Angın